Simone Huijbregts, medewerker van het Atelier Rijksbouwmeester, vertelde over de lessen en uitkomsten uit Panorama Lokaal – een experimentprogramma waarin wijkcoalities en ontwerpers een integraal plan maken voor een wijk met verschillende opgaves. Simone en haar collega’s leerden dat des te sterker de coalitie bij deelname was, hoe beter de plannen daadwerkelijk uit de verf komen. Ook leerden ze dat de fase van probleemdefinitie cruciaal is bij het komen tot een integraal plan. Door samen de opgave te definiëren worden ook andere aspecten meegenomen die belangrijk zijn voor succes. Simone gaf een voorbeeld waarin tijdens een gezamenlijke probleemdefinitie naar voren kwam dat het sociale aspect van een wijk in transitie stroef verliep. Hierdoor verschoof de kern van de aanpak veel sterker gericht naar het betrekken van bewoners. Een derde uitkomst is heel concreet: de ontwerpwedstijd heeft een hele etalage aan ideeën opgeleverd voor problemen die in wijken voorkomen. Laat je inspireren!

Mocht je meer willen weten over Panorama Lokaal, dan kun je hier terecht.
Via deze link kun je de presentatie van Simone nog eens zien of beluisteren.

Wieke Blijleven nam ons aan de hand van haar proefschrift mee in de wereld van ‘publieke bricoleurs’. Dit zijn gemeenteambtenaren, die zich bezighouden met participatie vanuit een samenwerkende en faciliterende rol. Het integrale werken bleek het in de praktijk een belangrijk deel van hun werk. Deels uit ideaal, omdat het gaat over samenwerking en uit meerdere perspectieven tot iets beters kan komen. En deels uit noodzaak omdat initiatieven vanuit de wijk vaak meerdere raakvlakken binnen de gemeente hebben en ambtenaren meerdere afdelingen nodig hebben om de ontwikkeling naar een volgende stap te brengen. Aan de hand van interviews, focusgroepen en door mee te lopen in het werkveld, kwam Wieke erachter hoe deze ambtenaren dit doen en ervaren. Allereerst bleek het dat ze continu schakelen tussen de verschillende rollen die ze vanuit hun functie vullen. Zo moeten ze bijvoorbeeld zorgen dat de ideeën van de bewoners, de projecten (planning en budgetten) en de beleidsmatige kant altijd met elkaar in verbinding blijven. Dit is een lastige taak omdat er binnen zulke projecten veel mensen, initiatieven, processen, regels en afdelingen verbonden zijn. 

Publieke bricoleur (de, m/v):
Publieke professional die voor en met burgers en andere belanghebbenden een zaak van publiek belang voor elkaar wil krijgen door mensen, belangen, perspectieven, kennis, regels, budgetten en andere materialen van binnen en buiten het stadhuis te verbinden.

Maar hoe doen ze dat nou? Wieke vond dat veel van de initiatieven en coalities zich vormden rondom een plek: een park, een stuk grond of een pand. Door de ontwikkeling krijgt die plek, en de directe omgeving, een gemeenschappelijk belang. Wat bijdraagt aan een goed verloop is het goed in kaart brengen van de situatie. Wat is de geschiedenis van de plek? Wat speelt er in de omgeving? Welke organisaties zijn hier actief? Met deze vragen in het achterhoofd, kan met betrokkenen contact worden gelegd en geïnvesteerd worden in relaties. Hoewel dit logisch klinkt, is dit volgens Wieke helemaal niet vanzelfsprekend. Een obstakel voor de ambtenaren is dat de gemeentelijke organisaties vaak niet zijn ingericht op deze integrale processen. Ondanks het feit dat de ontwikkelingen met meerdere thema’s raakvlakken hebben, ontbreekt aan de beleidskant de verbinding tussen afdelingen. Af en toe kon de publieke bricoleur hier dan een mini-structuur opbouwen. Het is in ieder geval van belang dat gemeenten hierin investeren door tijd en ruimte vrij te maken.

Meer informatie over de publieke bricoleurs vind je hier.
Via deze link kun je de presentatie van Wieke nog eens zien of beluisteren.

Reflecties

Een actieve bewoner uit de Mosterdhof keek terug op de bijdrage van Panaroma Lokaal aan de ontwikkeling van hun wijk. Panaroma Lokaal was een goede drijfveer voor de ontwikkeling, omdat deze veel ideeën met zich meebracht. Ook werd er een wijkcoalitie gevormd om een goede kans te maken. Binnen deze wijkcoalitie was het belangrijk om de bewoners mee te laten praten en denken. Simone gaf als kanttekening dat zodra een wijkcoalitie al goed op weg is, meedoen aan zo’n prijsvraag ook juist vertraging kan opleveren. Daarnaast ziet Simone dat er in de praktijk soms pas burgerparticipatie is zodra de prijsvraag gewonnen wordt.

In de praktijk ziet men vaak dat burgerparticipatie ‘op leeftijd’ is. Hier zijn de jongeren de blinde vlek in de wijk. Goed om hierbij stil te staan en deze groep te betrekken. Het is voor de publieke bricoleurs cruciaal dat zij aanvoelen waar en wanneer er iets nodig is. Daarnaast is het een uitdaging voor partijen om elkaar vast te blijven houden, ook als het schuurt.